Czym jest prawdziwy szampan?
Szampanem możemy nazwać wino, które powstało w Szampanii. Region ten, znajdujący się w północno-wschodniej części Francji, słynie z produkcji opisywanego alkoholu, a wszystkie pozostałe wina musujące stanowią jedynie artykuły przypominające go pod pewnymi względami. Najprościej można powiedzieć, że każdy szampan jest winem musującym, ale nie każde wino musujące jest szampanem! Poza kwestiami geograficznymi, ważną rolę odgrywa tutaj również szczep winogron wykorzystywany do produkcji napoju. Aby powstał szampan, należy użyć trzech rodzajów tych owoców: pinot meunier, pinot noir oraz chardonnay. Wbrew obiegowej opinii nie można postawić znaku równości pomiędzy winem musującym a gazowanym. W przypadku tego drugiego następuje sztuczne wtłoczenie dwutlenku węgla do trunku. Wino musujące różni się od niego tym, że bąbelki powstają w sposób naturalny, podczas fermentacji. W prawdziwym szampanie nie ma również mowy o dosładzaniu napoju cukrem lub poprawianiu jego smaku za pomocą chemicznych, sztucznych składników.
Jak powstaje prawdziwy szampan?
Szampan produkowany jest metodą szampańską, zwaną również tradycyjną która polega na podwójnej fermentacji. Pierwsza fermentacja odbywa się w kadziach, natomiast druga zachodzi już w zamkniętej butelce i jej efektem jest wytworzenie się bąbelków. Szampan tak jak wspominaliśmy to wino musujące, które jest produkowane wyłącznie w Szampanii ze szczepów Chardonnay, Pinot Meunier, Pinot Noir. Ciekawostką jest, że produkcja szampanów jest ściśle określona francuskim prawem oraz objęta kontrolą przez komisję CIVC. Słowo „szampan” funkcjonuje w języku jako synonim wina musującego, choć większość tego typu trunków w rzeczywistości nie spełnia kryteriów tego miana.
Czym różni się szampan od wina musującego?
Wiesz już, czym jest szampan, dlatego łatwiej wyjaśnić definicję wina musującego. Wina musujące można produkować na całym świecie, z różnych szczepów winogron. Bąbelki są jednak uzyskiwane inną metodą niż szampańska – po prostu dodaje się do wina dwutlenek węgla. Słabe jakościowo gazowane wina są ponadto „ulepszane” dodatkowym cukrem czy aromatami, na co nie miejsca w szlachetniejszych trunkach, a już na pewno oryginalnym szampanie. Choć trudno zaprzeczyć, że synonimem ekskluzywności jest właśnie szampan, to dobre wina musujące również stanowią interesujący alkohol na prezent i ciekawy trunek do celebrowania chwil.
Prosecco – wino czy szampan?
Po najbardziej prestiżowych bąbelkach przyszedł czas na te cieszące się największą popularnością. To oczywiście Prosecco, włoskie wino musujące pochodzące z regionu Veneto w północnych Włoszech, różniące się znacznie od Szampanów. Trzon wina tworzą grona szczepu Glera, a wersji różowej towarzyszy mu Pinot Noir. Prosecco powstaje metodą Charmata, co oznacza drugą fermentację w kadziach. W przeciwieństwie do metody tradycyjnej, wino po pierwszej fermentacji nie trafia do butelek. Zamiast tego, zamknięte w dużych stalowych pojemnikach pod ciśnieniem znów pracuje z drożdżami i cukrem wytwarzając wspominany dwutlenek węgla zostający później w winie w formie bąbelków. Tak produkowane wina cieszą się świeżością i radosną lekkością, pełną owocowych nut i orzeźwiającego charakteru. Delikatna struktura i przyjemny bukiet w połączeniu z niższymi niż w przypadku Szampanów cenami sprawiły, że Prosecco pokochano czyniąc je najpopularniejszym i najczęściej wybieranym winem musującym świata.
Jak wspomnieliśmy wyżej, główną różnicą między szampanem i innymi winami musującymi jest ich smak. To nieprawda, że szampan jest drogi wyłącznie z powodu swojej renomy, a podobny efekt można uzyskać znacznie niższym kosztem. Oczywiście, nie wszystkie tańsze od niego trunki są niegodne polecenia – dobre prosecco czy cava z pewnością mają niejednego zagorzałego wielbiciela. Warto jednak wiedzieć, w jaki sposób smaki te są od siebie różne, choćby po to, by być w stanie docenić każdy z nich.
W smaku szampana wprawny smakosz wyodrębni nutki migdałów, skórki pomarańczowej, a nawet biszkoptu. Z kolei prosecco smakuje raczej kwiatami, owocami (np. cytrusami, gruszką czy jabłkiem) oraz wanilią, śmietanką czy miodem. Warto wiedzieć także, że oznaczenia smaku na prosecco i szampanie różnią się od siebie. Na butelce prosecoo możemy przeczytać słowa takie jak brut, extra-dry, dry oraz demi-sec. Natomiast szampan występuje w następujących wariantach: brut intégral, brut zéro, brut, sec, demi sec oraz doux.
Co wpływa na cenę szampana?
To, że prawdziwy szampan to spory wydatek każdy wie. Jednak to co wpływa na jego cenę może zaskakiwać. Po zweryfikowaniu poprzez etykietę i rejon pochodzenia szampana, cena jaka go wyróżnia jest uwarunkowana szczepem z jakiego powstał oraz rocznikiem. Najdroższy możliwy do kupienia szampan kosztuje 6,89 mln zł i dodatkowo dodawany jest do niego kryształ Svarowskiego. O wiele tańsze, a równie smaczne są wina musujące. Bardzo duża ilość tych trunków powstaje dokładnie tak jak szampan – bez sztucznego dodawania dwutlenku węgla. Jednak poza rejonem Szampanii, więc nie może być nazywana szampanem. Wina musujące, które powstają w niektórych krajach posiadają swoje własne nazwy. W Hiszpanii powstaje wino musujące Cava, w Portugalii i Argentynie Espumante, w RPA Cap Classique, a we Włoszech Franciacorta, Trento DOC, Oltrepò Pavese Metodo Classico oraz Asti.
Jak serwować wina musujące?
Szampana i inne wina musujące łączy jedno sposób podawania. Trunki te serwujemy dobrze schłodzone, w zimnych kieliszkach. Wysokie, proste naczynia przeznaczone do tego celu nazywamy flute, a używane przez koneserów, zwężające się ku górze. Kształt tych kieliszków nie tylko cieszy oko – jest przede wszystkim funkcjonalny. Wąskie, długie naczynia sprawiają bowiem, że zarówno aromat, jak i bąbelki ulatniają się znacznie wolniej niż w przypadku niskich, szerokich pucharków.
Podobnie jak inne wina, szampana należy dobierać do dań, w których towarzystwie jest podawany. Jeśli naszym celem jest pobudzenie apetytu gości, jako aperitif możemy zaserwować im wino wytrawne lub półwytrawne. Dobrze sprawdzi się także podczas jedzenia przystawek i przekąsek. Najlepiej komponuje się z takimi specjałami jak owoce morza, sushi, kawior, sery, jajka, potrawy mączne oraz przysmak Francuzów, czyli żabie udka. Słodki lub półsłodki szampan sprawdzi się jako dodatek do deserów, dań o słodkim smaku oraz owoców (klasycznym połączeniem jest szampan i truskawki). Można go podać również po skonsumowaniu posiłku.
