Historia likieru
Nazwa likier wywodzi się od włoskiego liquori. W XVI wieku włoscy alchemicy, pod wpływem kontaktów z Arabami, rozpoczęli produkcję pierwszych wyrobów alkoholowych. Traktowano je jak leki. Niestety ówczesne surowe destylaty spirytusowe miały przykry smak i zapach. Zaczęto je dosładzać słodkim winem i miodem oraz aromatyzować wyciągami z ziół lub olejkami. Tak powstał słynny na całą Europę rosolis (Rosoglio) aromatyzowany olejkiem różanym. Rosolisy bardzo długo uchodziły za najlepsze i najdroższe trunki, podawane na ucztach królów i książąt.
Z czasem udoskonalono metody destylacji, poprawiła się jakość spirytusu i nastąpił wysyp wszelkich odmian likierów. W wieku XIX i na początku XX likiery się zdemokratyzowały i stały się bardzo popularne. Dzisiaj miejsce ustąpiły mniej słodkim trunkom, ale nadal mają spore grono wielbicieli. Smakosze likierów ziołowych, nadal upatrują w nich źródło długowieczności. Likiery są podstawą lub dodatkiem do wielu słynnych koktajli oraz deserów.
Jak powstaje likier? Metody wytwarzania likierów alkoholowych
Likier otrzymywany jest poprzez zmieszanie alkoholu, wody i cukru w zmiennych proporcjach, ze składnikami dodatkowymi – owocami, kwiatami, ziołami, nasionami, korzeniami i przyprawami. Składniki te uwalniają do alkoholu swoje smaki i aromaty. Dzięki temu nadają końcowemu produktowi wyjątkowy, unikalny charakter.
Likiery alkoholowe wytwarza się czterema metodami:
- maceracja polegająca na moczeniu substancji roślinnych w spirytusie rektyfikowanym,
- perkolacja, którą stanowi proces polegający na wielokrotnym wymywaniu ekstraktu roślinnego przechodzącego przez warstwę surowca przepływowym spirytusem rektyfikowanym,
- infuzja to sposób produkcji przypominający parzenie herbaty, poprzez napary wodne (wyciągi wodne) rozdrobnionych produktów roślinnych,
- destylacja polegająca na odpędzeniu alkoholu ze spirytusowych aromatycznych nalewów roślinnych.
Dodatkowo likiery alkoholowe mogą być produkowane również na drodze aromatyzowania kilku rodzajów alkoholi i zawierać dodatkowe składniki takie jak: śmietana, mleko, owoce lub wino. Tymczasem, aby trunek można było zaliczyć do grupy likierów musi spełniać odpowiednie normy, inaczej musi mieć określoną minimalną zawartość cukru oraz wymaganą minimalną zawartość objętościową alkoholu. Aby alkohol mógł zostać zaliczony do grupy likierów, musi spełniać przyjęte normy w zakresie zawartości cukru (w zależności od likieru – minimum 70-100 g na litr) oraz alkoholu (co najmniej 15%). Likiery mogą być leżakowane lub od razu butelkowane do sprzedaży i spożycia.
Likiery rodzaje
Likiery dzieli się na gatunki w zależności od mocy, zawartości cukru, sposobu produkcji lub rodzaju surowców podstawowych i tak wyróżniamy:
- Likiery korzenno-ziołowe, które sporządza się przy użyciu aromatycznych ziół i korzeni.
- Likiery cytrusowe sporządza się z destylatów cytrusowych oraz nalewów na skórki cytrusowe lub naturalne olejki.
- Likiery owocowe sporządza się z soków owocowych: wiśniowego Cherry Brandy, z czarnej porzeczki Cassis, jeżynowy Blackberry, morelowy Mozart Gold z Austrii.
- Likiery o swoistym smaku, charakterystycznym dla podstawowego surowca użytego do produkcji, to kminkowy Alasz, anyżowy Anisette, migdałowy Amaretto, kakaowy Cacao-Choix, kawowy Mocca, miętowy Peppermint, ponczowy Punch, jajeczny krem Advocat oraz waniliowy, miodowy Krupnik, porterowy i wiele innych. Najsłynniejszy polski likier tego gatunku to Goldwasser.
Czym różni się likier od nalewki?
Likier jest od nalewki gęstszy i słodszy, a zrobienie go wymaga wprawy. Później trzeba pozwolić mu leżakować dłuższy czas: kilka miesięcy, a nawet rok. Tylko wtedy będzie klarowny, o wspaniałym smaku-owocowym, korzennym albo ziołowo-korzennym. Ale jeśli nie spełnimy tego warunku, będzie miał wyczuwalny zapach i smak spirytusu. Likier ma od 18% do 50% alkoholu (górną granicę osiągają likiery owocowe i kawowe). W domu można przygotować tylko likiery o prostszych recepturach.
Jak pić i podawać likier?
Adwokat, likier anyżkowy, likiery cytrusowe, kakaowe, kminkowe-należy schłodzić do temperatury 8-10 stopni. W temperaturze 10-12 stopni podaje się likiery gorzkie, korzenne i ziołowe, a w 12-24 stopniach-czekoladowe, migdałowe, orzechowe, owocowe, a także kremy, czyli likiery bardzo gęste i słodkie. "Babciny" sposób oczywiście aktualny – maleńki kieliszek dobrego likieru z filiżanką kawy to wyśmienity deser sam w sobie. Jeżeli mamy ochotę nieco rozcieńczyć słodycz likieru, możemy zaserwować go w szklance do whisky, na dużej kostce lodu. Jagermeister podaje się prosto z zamrażarki – trudno podać ogólną i uniwersalną receptę na temperaturę podawania likieru. Likier można pić na wiele sposobów-sam, z lodem lub z innymi drinkami. Najważniejsze jest, żeby dobrać go do swoich preferencji. Dla miłośników mocniejszych doznań likiery idealnie sprawdzą się jako aperitif. Natomiast osoby, które cenią sobie lekkość i orzeźwienie, mogą pić je z lodem lub w formie drinków. Wszystko zależy od Twojej imaginacji! Aby cieszyć się likierem w pełni, warto pamiętać o kilku prostych zasadach. Przede wszystkim należy dobrać odpowiednie naczynie. Najlepsze są kieliszki do nalewek i likieru. Pamiętaj również, że likiery najlepiej smakują w temperaturze pokojowej. Zbyt mocne schłodzenie może zaburzyć ich aromat i smak.
Likiery w kuchni.
Czy można zrobić dobre tiramisu bez Amaretto? Oczywiście to tylko przykład. Likierów używamy do ciast, kremów i wszelkich innych deserów. Jeżeli ktoś nie czuje specjalnie cukierniczego powołania, można polać łyżeczką likieru porcję lodów. Świetnie się tu sprawdzi wspomniany już wcześniej likier Bombardino lub klasyczny Baileys. Wiele osób dodaje także likier do swoich wypieków lub domowych powideł i marmolad.
