Nalewka z owoców czarnego bzu
Bogate w witaminy owoce czarnego bzu są od wieków wykorzystywane do sporządzania leczniczych naparów i alkoholowych wyciągów. Nalewek z owoców tego popularnego krzewu używa się jako lekarstwa na przeziębienie i grypę oraz do poprawienia odporności organizmu. Czarny bez ma właściwości napotne, przeciwgorączkowe i odtruwające. W tej nalewce prozdrowotne działanie bzu zostało wzmocnione przez dodanie do nalewu korzennych przypraw i cytrusów, które mają przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne działanie.
Czarny bez to pospolity gatunek obecny na terenie całej Polski, potocznie określany jako dziki bez, bez apteczny lub bez lekarski. Można go bez trudu rozpoznać po białych rozłożonych kwiatach i fioletowoczarnych owocach, które dojrzewają późnym latem. W stanie naturalnym rośnie w lasach, zaroślach, na łąkach czy nawet przy drogach. Większość owoców i kwiatów czarnego bzu jest toksyczna i nie należy spożywać ich na surowo. Najbardziej niebezpieczny dla zdrowia jest niedojrzały, bo znajduje się w nim glikozyd cyjanogenny. Związek ten jest potencjalnie toksyczny i zagrażający życiu, ponieważ może ulegać hydrolizie, powodując uwolnienie cyjanku. Na szczęście w wyniku obróbki cieplnej trujące związki ulegają degradacji, a po ugotowaniu z dojrzałego czarnego bzu można zrobić dżemy, galaretki, soki do picia, wina i aromatyczne nalewki.
Właściwości i zastosowanie kwiatów i owoców czarnego bzu
Kwiaty i jagody czarnego bzu (z łac. Sambucus nigra) są znane jako tradycyjne lekarstwo na różnego rodzaju dolegliwości lub choroby i są powszechnie stosowane w medycynie ludowej. Ludzie używali czarnego bzu ze względu na korzyści zdrowotne od setek lat. Tradycyjnie stosowano go do leczenia gorączki i reumatyzmu, a starożytni Egipcjanie używali go do poprawy cery i leczenia oparzeń. Obecnie czarny bez jest najczęściej przyjmowany jako suplement w leczeniu objawów przeziębienia i grypy.
Liczne badania wskazują, że owoce i kwiaty czarnego bzu są wysoce odżywcze i bogate w związki bioaktywne, takie jak polifenole i antocyjany. Czarny bez jest wspaniałym źródłem przeciwutleniaczy. To kluczowe składniki zarządzania odpowiedzią organizmu na stany zapalne i przeciwdziałające stresowi oksydacyjnemu poprzez neutralizację wolnych rodników. Jest to ważne, ponieważ wolne rodniki są niestabilnymi cząsteczkami, które powstają podczas normalnych procesów metabolicznych i ekspozycji na obce czynniki w środowisku. Obecność flawonoidów zapewnia właściwości napotne, przeciwgorączkowe i moczopędne.
Czarny bez jest bogaty w składniki odżywcze, takie jak węglowodany, białka, tłuszcze, kwasy tłuszczowe, kwasy organiczne, minerały, witaminy i olejki eteryczne. Wyciąg z czarnego bzu jest też odpowiedni dla osób chcących zrzucić nadmierne kilogramy. Czarny bez wykazuje również właściwości przeciwdepresyjne i przeciwnowotworowe. Mimo wszystko istnieje duża potrzeba dalszych badań nad innymi właściwościami tej cennej rośliny. Pamiętaj, aby zawsze skonsultować się z lekarzem przed wypróbowaniem jakiegokolwiek nowego środka ziołowego, ponieważ zawsze istnieje możliwość niezamierzonych konsekwencji, reakcji alergicznej lub interakcji z innymi lekami.
W jakich dolegliwościach pomaga nalewka z owoców czarnego bzu?
Nalewka z owoców czarnego bzu to tradycyjny środek wspomagający leczenie wielu dolegliwości. Zawarte w niej antyoksydanty korzystnie wpływają na stan zdrowia, wzmacniają odporność, łagodzą stan zapalny, a także chronią organizm przed stresem oksydacyjnym, wywołanym przez wolne rodniki tlenowe. Ta lecznicza nalewka stanowi bogactwo związków mineralnych i witamin, w tym witaminy C, która wraz z rutyną uszczelnia naczynia krwionośne, a tym samym wzmacnia odporność i zmniejsza podatność organizmu na infekcje. Dodatkowo w nalewce z czarnego bzu znajdziemy garbniki, które dzięki właściwościom ściągającym uszczelniają naczynia krwionośne, a tym samym łagodzą biegunki. Owoce czarnego bzu stanowią również źródło kwasów organicznych, witamin z grupy B, beta-karotenu i antocyjanów, które są silnymi przeciwutleniaczami. W licznych badaniach wykazano, że owoce czarnego bzu, przyjmowane w postaci syropu lub nalewki mogą przyspieszyć zdrowienie pacjentów zarażonych wirusem grypy.
Jakie właściwości wykazuje nalewka z owoców czarnego bzu?
Według fitoterapeutów działa ona:
- Antyoksydacyjne,
- przeciwwirusowo,
- przeciwbakteryjnie, szczególnie w przypadku Helicobacter pylori,
- moczopędnie,
- żółciotwórczo,
- rozkurczowo,
- przeciwgorączkowo,
- przeczyszczająco,
- Detoksykując,
- wzmacniająco.
Eksperci medycyny naturalnej sugerują również, że nalewka z owoców czarnego bzu wykazuje działanie przeciwbólowe, szczególnie w przypadku bólu mięśni lub nerwobóli. Kiedy warto rozważyć stosowanie tej leczniczej nalewki? Stosowanie dawki leczniczej może wspierać leczenie tych dolegliwości:
- przeziębienie,
- grypa,
- infekcje górnych dróg oddechowych,
- gorączka,
- umiarkowane nadciśnienie tętnicze krwi,
- wysoki poziom cholesterolu frakcji LDL,
- pasożytnicze zakażenie układu pokarmowego,
- niestrawność,
- zaparcia,
- skurcze żołądka,
- zakażenie układu moczowego
Jak przygotować nalewkę z owoców czarnego bzu na wódce i na spirytusie
Zbierając owoce czarnego bzu, upewnij się, że są bardzo dojrzałe. Jeśli jakieś jagody są nadal zielone lub ciemnoczerwone, oderwij je i wyrzuć. Składniki:
- 1 l wódki czystej
- 1 kg owoców czarnego bzu
- 1 pomarańcza
- 1 cytryna
- 1 korzeń imbiru (ok. 4 cm)
- 6 ziaren kardamonu
- 12 goździków
- 1 laska cynamonu
- 150 g cukru (lub 75 g cukru i 75 g miodu)
Sposób przygotowania: Usuń szypułki z czarnego bzu, by postały same jagody. Możesz użyć widelca, aby było wygodniej. Umyj owoce i rozłóż do wyschnięcia. Obierz imbir ze skórki i pokrój w plasterki, a ziarna kardamonu delikatnie zmiażdż. Wyszoruj skórki cytrusów i pokrój pomarańczę i cytrynę w plasterki. Wsyp czarny bez do dużego, wyparzonego słoja, wrzuć cytrusy i przyprawy, zasyp cukrem i zalej miodem. Na koniec wlej do słoja alkohol, delikatnie zamieszaj i zakręć słoik. Odstaw słój w zacienione miejsce i wstrząsaj raz na kilka dni, aby składniki się połączyły, a cukier rozpuścił. Po 2-3 miesiącach przecedź nalewkę przez gęste sito i gazę lub papierowy filtr kawowy i przelej do wyparzonych butelek. Zakręć butelki i przechowuj w spiżarce.
Składniki na nalewkę z owoców czarnego bzu na spirytusie
- 1 kg owoców czarnego bzu
- 1 l spirytusu 96 proc.
- 0,5 l wody
- 25 dag cukru
Przepis na nalewkę z czarnego bzu: Owoce przepłucz na sicie, dobrze osącz, wsyp do słoja, zalej alkoholem. Postaw w ciepłym, ciemnym miejscu. Po miesiącu przefiltruj. Z wody i cukru ugotuj syrop, przestudź i połącz z alkoholem. Po tygodniu przefiltruj, zlej do butelek, szczelnie zakręć i odstaw w ciemne, średnio chłodne miejsce. Nalewka jest gotowa po ok. 6 miesiącach.
Dawkowanie i przeciwwskazania do spożywania nalewki z owoców czarnego bzu
Nalewka z owoców czarnego bzu to środek leczniczy, wspomagający leczenie różnych dolegliwości, jednak nie zastąpi terapii farmakologicznej zleconej przez lekarza. Eksperci medycyny naturalnej zalecają, aby nie przekraczać dziennej dawki leczniczej, która wynosi maksymalnie 50 ml nalewki. Dodatkowo osoby chore na cukrzycę, stan przed cukrzycowy lub insulinooporność powinny unikać spożywania tej leczniczej nalewki, nie tylko ze względu na zawartość cukru, ale również na silne działanie hipoglikemizujące. Składniki czynne nalewki z owoców czarnego bzu mogą wchodzić w reakcje chemiczne z lekami przeciwcukrzycowymi.
Podsumowanie
Nalewki domowej roboty są uważane jako nieodłączny element polskiej tradycji. Receptury zostały sukcesywnie przekazywane z pokolenia na pokolenie, dlatego do dzisiaj możemy cieszyć się znakomitym smakiem tego typu trunków. Domowe nalewki nie są skomplikowane w przygotowaniu. Przepisy nie sprawiają żadnych trudności w wykonaniu. Doskonale sprawdzają się na długie, zimowe wieczory, fantastycznie umilają czas i przywołują wspomnienia minionego lata.
