Co to jest dereniówka?
Dereniówka była niegdyś niezwykle cenionym trunkiem. Lata temu była wyjątkowym przysmakiem szlacheckim, a tradycja jej produkcji sięga setek lat. W XXI wieku nieco niedoceniona i zapomniana. Wszystko za sprawą derenia jadalnego, z którego się ją robi. Owoce derenia trudno kupić, dlatego nalewkę robią najczęściej szczęśliwi właściciele krzaków. Niestety, derenie obradzają dopiero po kilku latach. Jeśli jednak masz dostęp do owoców derenia, przygotowanie nalewki nie jest skomplikowane. Dereń w smaku przypomina nieco wiśnie. Jest słodki i kwaskowaty jednocześnie; jednak w przeciwieństwie do wiśni nie jest aż tak soczysty ze względu na małą ilość miąższu. Na nalewkę najlepsze będą owoce ciemnoczerwone, bordowe, w kolorze dojrzałych wiśni. Takie owoce będą najbardziej aromatyczne, słodkie i z nich powstanie najlepsza nalewka.
Historia derenia jadalnego
Dereń jadalny był znany w Europie już w starożytności – uprawiano go w starożytnej Grecji i Rzymie. W okresie średniowiecza krzewy derenia spotkać można było w przyklasztornych ogrodach, gdzie nie tylko stanowił ozdobę, ale też pozyskiwano z niego cenne materiały i substancje. Kora służyła do produkcji żółtego barwnika, z nasion wytłaczano olej, natomiast bardzo wytrzymałe i twarde drewno służyło do wyrabiania np. grot włóczni czy strzał. W wieku XVI dereń jadalny dotarł na Wyspy Brytyjskie i do dzisiaj cieszy się tam dużą popularnością. Krzew ten chętnie sadzony jest także w polskich ogrodach gdzie docenia się przede wszystkim jego walory dekoracyjne.
Właściwości derenia jadalnego
Dereń jadalny może wspomóc walkę z anemią. To doskonałe źródło żelaza, które stanowi główny składnik hemoglobiny zawartej w erytrocytach. To ona odpowiedzialna jest za transport tlenu we krwi. Jeśli w organizmie brakuje żelaza, grozi mu niedotlenienie i nieprawidłowe działanie większości organów, co prowadzi do poważnych konsekwencji. Owoce derenia jadalnego nie tylko pozwalają zmniejszyć dotkliwość tych objawów, ale też dzięki dostarczeniu żelaza do organizmu, wpływają na poprawę sytuacji krwinek czerwonych, a w efekcie – mogą one znów wiązać odpowiednią ilość tlenu. Dereń jadalny to także doskonałe wsparcie organizmu w innych stanach chorobowych. Owoce derenia jadalnego zawierają duże ilości witaminy C, dlatego preparaty z jego zawartością to doskonała opcja na wzmocnienie odporności w okresie najwyższej zachorowalności, np. jesienią i zimą. Dereń jadalny ma także właściwości przeciwzapalne i zapierające – doskonale sprawdzi się w zwalczaniu biegunek i regulacji pracy układu trawiennego. Dereń reguluje też pracę nerek dzięki temu, że działa moczopędnie, zwiększa wydalanie wody i sodu z organizmu, pomaga więc leczyć infekcje układu moczowego. W jakich dolegliwościach pomaga dereniówka? Korzystne właściwości może przynieść stosowanie tej leczniczej mikstury w tych przypadkach:
- przeziębienie,
- grypa,
- obniżenie odporności,
- bolesne miesiączkowanie,
- dna moczanowa,
- umiarkowanie nadciśnienie tętnicze krwi,
- reumatyzm,
- migrenowy ból głowy,
- niestrawność,
- zakażenie bakteryjne układu pokarmowego,
- biegunka,
- niedokrwistość z niedoboru żelaza,
- zaburzenia pracy wątroby,
- zakażenie układu moczowego.
Nalewka z derenia- rozgrzewa i pomaga na przeziębienie
Patrząc na szereg zalet owoców derenia, nie powinien dziwić fakt, że zaczęto tworzyć z nich nalewkę. W Polsce raczono się nią już na przełomie XVIII i XIX w. Na szczęście można ją przygotować samemu w domu. Poniżej prezentujemy sprawdzony przepis na ten trunek. Składniki:
- 1 kilogram owoców derenia,
- 1 litr spirytusu,
- 500 g cukru brązowego.
Sposób przygotowania: Dokładnie umyj owoce. Zmiażdż każdy z nich, aby puściły więcej soku. W wyparzonych słoikach umieść rozgniecione owoce. Następnie zalej je spirytusem tak, aby nie wystawały ponad jego powierzchnię. Zakręć słoiki bardzo szczelnie i odstaw je na miesiąc do ciepłego miejsca. Co kilka dni potrząsaj każdym słoikiem. Dzięki temu ich zawartość będzie dobrze wymieszana. Po upływie tego czasu przelej płyn ze wszystkich słoików do jednej butelki. Owoce, które zostały w słoikach, posyp cukrem. Następnie zakręć je i po raz kolejny postaw w ciepłym miejscu na około tydzień. Po tygodniu odcedź syrop na sitku. Płyn przelej do butelki z nalewką i dokładnie wymieszaj wszystko. Owoce porządnie wyciśnij, a uzyskany sok dolej do butelek. Odstaw wszystko na następne trzy tygodnie. Gdy zobaczysz, że na dnie butelki zaczyna pojawiać się osad, przecedź nalewkę przez gęste sitko. Możesz do tego użyć również gazy lub tetrowej pieluchy. Odstaw nalewkę tym razem w chłodne miejsce.
Przepis na nalewkę z derenia z miodem lub z cukrem
Nalewka z derenia powinna być przygotowywana z dojrzałych owoców – podobnie jak sok. Te mniej dojrzałe można natomiast wykorzystać do zrobienia dżemu. Składniki:
- 1 kg owoców derenia,
- 0,5 l spirytusu 60-70%;
- 0,5 l wódki 40%;
- 100 g płynnego miodu.
Przygotowanie: Umyj dojrzałe owoce derenia, wsyp do słoja i lekko ugnieć, by uszkodzić skórki. Zalej owoce spirytusem i wódką, zamknij i odstaw na 6 miesięcy w ciemne, ciepłe miejsce. Po tym czasie przecedź roztwór i dodaj do niego miód, zamknij słój i odstaw na miesiąc. Przefiltruj nalewkę ponownie, rozlej do butelek i przechowuj w chłodnym miejscu.
Podsumowanie:
Owoce derenia jadalnego mają wiele prozdrowotnych właściwości, które są znane od stuleci. Owoce derenia jadalnego charakteryzują się słodko-kwaśnym smakiem. Można je spożywać na surowo, a także dodawać do wypieków lub deserów. Są też świetnym składnikiem na przetwory-dżemy, konfitury, syropy, nalewki.
