Whisky co to za trunek?
Whisky w języku gaelickim oznacza "wodę życia". Może być produkowana na całym świecie. Cechą wspólną wszystkich whisky są surowce niezbędne do produkcji tego destylatu, którymi są: woda, zboże i drożdże. Pochodzenie i rodzaj każdego z surowców wpływa na smak whisky. W zależności od kraju i obowiązujących w nim norm stosowana jest dwu lub trzy krotna destylacja w alembikach, lub kolumnach destylacyjnych, których różne kształty i rozmiary powodują dalsze różnice w smaku whisky. Duże znaczenie ma również sam proces produkcji oraz beczki, w jakich leżakuje destylat. Krótko mówiąc, whisky jest destylowanym napojem alkoholowym o mocy 40-43 procent, powstałym z przefermentowanych ziaren zbóż: gryki, pszenicy, słodowanego żyta, jęczmienia i wielu innych. Ziarna te poddawane są fermentacji, po czym dojrzewają w drewnianych beczkach. Whisky w beczkach nabiera złocistej barwy, charakterystycznego zapachu oraz smaku.
Historia whisky.
Whisky to trunek, który ma już prawie 1500 lat. Pochodzi najprawdopodobniej z Irlandii. Iryjscy mnisi pędzili trunek znany jako aqua vitae już w VII wieku. Pędzona była pierwotnie przez mnichów z destylacji soków fermentowanych owoców, a później z jęczmienia. Wierzyli oni, że dał ją ludziom święty Patryki, używana była wyłącznie do celów leczniczych jako środek przedłużający życie, łagodzący niektóre dolegliwości takie jak kolka i choroby paraliż, ospa i inne. Po 200 latach mnisi swoje lekarstwo zawieźli do Szkocji. Przez kolejne wieki przeznaczenie whisky ewoluowało i z lekarstwa do stosowania miejscowego stała się przede wszystkim poprawiającym nastrój i rozgrzewającym trunkiem. Dopiero na przełomie XVIII- XIX wieku przez przemysłową produkcję i prawne regulacje stała się popularnym elementem kultury żywieniowej całego Imperium Brytyjskiego. W tamtym czasie zajmowało ono rozległe tereny na niemal całym świecie, w tym Stanów Zjednoczonych, które również dołożyły swoje elementy do historii i tożsamości dzisiejszej whisky.
Rodzaje whisky według kraju pochodzenia.
Whisky Szkocka jest słodowa lub zbożowa produkowana musi być wyłącznie na terenie Szkocji. Koniecznie musi być ona wytwarzana zgodnie z wieloma normami, które reguluje prawo. Nie może zawierać innych składników. Dzieli się ją na single malt, single grain, blended whisky, whisky typu blended malt oraz typu blended grain. Wszystkie szkockie whisky muszą być leżakowane w dębowych beczkach przez okres co najmniej trzech lat. Do najbardziej znanych marek szkockiej whisky należą: Glenfiddich, Ballantine's, Talisker, Johnnie Walker, The Famous Grouse czy Ardbeg.
Whiskey Irlandzka musi być produkowana w Irlandii zgodnie z definicją Irish Whiskey Act z 1980, wyłącznie z jęczmienia i jego słodu, dojrzewające przez co najmniej trzy lata. Inaczej niż szkockie whisky, w Irlandii whiskey podlega trzykrotnej destylacji. W chwili obecnej rynek irlandzkiej whiskey zdominowany jest przez Irish Distillers takie marki jak: Jameson, Powers, Midleton Very Rare, Redbreast, Paddy. Istnieje jednak wielu mniejszych producentów takich jak, Kilbeggan według producenta jest to najstarsza destylarnia whiskey na świecie, Tullamore Dew należąca do William Grant & Sons czy Tyrconnell. Jedną ze znanych marek whiskey północnoirlandzkiej jest Bushmills produkowany przez Old Bushmills Distillery.
Whiskey amerykańska produkowana wyłącznie w Stanach Zjednoczonych, zarówno z kukurydzy, jak i żyta, pszenicy oraz jęczmiennego słodu, dojrzewająca w nowych dębowych beczkach przez najmniej dwa lata. Dzieli się na burbony (produkowane w hrabstwie Bourbon w stanie Kentucky), Tennessee Whiskey (Tennessee), oraz mniejsze regiony (New Orleans, Ohio, Pennsylvania). Ze względu jednak na warunki naturalne panujące na amerykańskim kontynencie, wytwarzana tam whiskey siłą rzeczy musiała znacznie różnić się od tej europejskiej tutejsza whiskey wytwarzana jest głównie z kukurydzy, z której przygotowuje się zacier fermentowany następnie na specjalistycznych drożdżach gorzelniczych. Do najbardziej popularnych marek można zaliczyć takie amerykańskie whisky jak Jack Daniel's, Jim Beam, Maker's Mark czy Wild Turkey.
Whisky japońska produkowana w Japonii od 1924 roku. Odwzorowuje produkcję whisky szkockiej. Japończycy destylują dwa razy i używają torfu. Whisky z destylarni Hakushu czy Yoichi bardzo przypominają szkockie whisky z Highlands. Pomimo że whisky japońska nie wywodzi się z wielowiekowej tradycji destylacji, jej uznanie na całym świecie cały czas wzrasta. Tamtejsze destylarnie produkują bardzo dużo blendów. Charakterystycznym jest fakt, że wszystkie whisky wchodzące w skład mieszanki pochodzą z jednej destylarni, zatem każda z destylarni produkuje bardzo zróżnicowaną whisky. Dwie najbardziej znane marki to: Nikka, Yamazaki Suntory.
Whisky, czy Whiskey. Czym się różni whisky od whiskey?
Pisownia whisky z dodatkową literą „e” jest bez wpływu na wymowę, zatem oba wyrazy wymawiamy „łyski”, a nie „łyskej”. Zależy jedynie od kraju, w którym whisky/whiskey jest produkowana. Przykładowo w USA i Irlandii stosuje się „whiskey”, a w Szkocji, Japonii czy Kanadzie – „whisky”. Kolejną różnicą pomiędzy whisky a whiskey jest sposób produkcji. Tradycyjna whisky produkowana jest przede wszystkim w Szkocji, Kanadzie oraz Japonii. Powstaje z jęczmienia odpowiednio wcześniej wędzonego w torfowym dymie, przez co charakteryzuje się dymno-ziemistym posmakiem. Dodatkowo whisky musi być dwukrotnie destylowana. Ważne jest też, aby przeleżała w beczkach co najmniej trzy lata. Whiskey wytwarzana jest natomiast w Stanach Zjednoczonych i Irlandii. Amerykańska wersja produkowana jest z kukurydzy, z kolei irlandzka powstaje z jęczmiennego słodu. Nie jest jednak w żaden sposób wędzona tak jak w przypadku szkockiego alkoholu. Whiskey destylowana jest trzykrotnie. I właśnie w tym miejscu mamy podstawową różnicę między whisky i whiskey.
Sposoby serwowania whisky
Whisky to wyjątkowy smak, niepowtarzalny aromat oraz niezwykły kolor. Aby móc ocenić je wszystkie, warto nalać ten trunek do specjalnego kieliszka do degustacji. Posiada on długą nóżkę, dzięki której nie ogrzewa się dłonią alkoholu. Aromat skupia się w czaszy kieliszka, trafiając wprost do nozdrzy. Tak wyjątkowa degustacja whisky pozwoli docenić wszystkie jej walory. Amerykanie zalewają nią kostki lodu, nazywając ten sposób serwowania „whisky on the rocks”. Zamiast jednak rozcieńczać ten szlachetny trunek, można użyć specjalnych kamieni do whisky, które schłodzą ją bez wpływania na jej smak i kolor. Jeśli nie jesteście fanami smaku czystej whisky, polecamy podawanie whisky w formie drinków lub koktajli z ulubionymi dodatkami takimi jak cola, sprite, soki owocowe.
